מאַמע־לאָקשן

Mama's Noodles

יעלענאַ קאָסטיוקאָװיטש און איר בוך „צװינגער‟
יעלענאַ קאָסטיוקאָװיטש און איר בוך „צװינגער‟

פֿון מיכאל קרוטיקאָוו

Published July 23, 2014, issue of August 15, 2014.

די הײַנטצײַטיקע רוסישע ליטעראַטור איז ניט זײער גוט באַקאַנט אין אױסלאַנד, בפֿרט אין די ענגליש־רעדנדיקע לענדער. די סיבות דערפֿון זײַנען פֿאַרשידענע, צװישן זײ — דער מאַנגל פֿון אינטערעסן צו דעם הײַנטיקן רוסישן לעבן. אין רוסלאַנד איז אינטערעסאַנט זײַן נעכטן, ניט זײַן הײַנט. די רוסישע קלאַסיק בלײַבט אַ טײל פֿונעם ליטעראַרישן װעלט־קאַנאָן, און די סאָװעטישע תּקופֿה, בפֿרט די צװײטע װעלט־מלחמה און סטאַלינס רדיפֿות, רעגן נאָך אַלץ אױף די פֿאַנטאַזיע פֿונעם מערבֿדיקן לײענער. אָבער די איצטיקע צײַט אַסאָציִיִרט מען מיט דער רוסישער מאַפֿיע, קאָרופּציע און פּוטינס אױטאָריטאַרישער מלוכה, װאָס זעט אױס װי אַ מין קאַריקאַטור אױף סטאַלינס סאָװעטן־פֿאַרבאַנד.

דערפֿאַר איז שװער פֿאַר אַ הײַנטיקן רוסישן שרײַבער צוציִען צו זײַנע װערק דעם אױפֿמערק פֿון אַ גרױסן מערבֿדיקן פֿאַרלעגער. אױף דעם מאַרק זײַנען שױן פֿאַראַן אַ פּאָר נעמען, װאָס באַפֿרידיקן דעם שוואַכן אינטערעס צו רוסלאַנד, און דער נאָכפֿרעג נאָך פֿרישע װערק איז אַ קנאַפּער. דערצו נאָך זײַנען דאָס רובֿ רוסישע מחברים ניט גוט באַהאַװנט אין די הילכות פֿון דער מערבֿדיקער פֿאַרלעגערישער פּראַקטיק.

אַ בולטער יוצא־דופֿן פֿונעם דאָזיקן כּלל איז די שרײַבערין יעלענאַ קאָסטיוקאָװיטש. זי איז באַקאַנט געוואָרן אין רוסלאַנד מיט אירע איבערזעצונגען פֿונעם איטאַליענישן שרײַבער אומבערטאָ עקאָ. װױנען װױנט זי שױן מער װי צװאַנציק יאָר אין איטאַליע, און לױט דער פֿאַך איז זי אַ ליטעראַרישער אַגענט, אַ שדכן צװישן דעם שרײַבער און דעם פֿאַרלעגער. דעריבער איז זי באַקאַנט מיט בײדע װעלטן — דער ליטעראַרישער און פֿאַרלעגערישער — פֿון אינעװײניק; זי האָט אַ חוש פֿאַר מאָדערנע טענדענצן אױף דעם ליטעראַרישן װעלטמאַרק, און נאָך אַזױ פֿיל יאָר פֿון קאָכן זיך אין דער דאָזיקער בראַנזשע, האָט זי באַשלאָסן אַרױסצולאָזן אַן אײגענעם בוך, װאָס איז אָנגעשריבן לױט דער רעצעפּטור פֿון אַ בעסטסעלער.

דעם מאַטעריאַל פֿאַר איר ראָמאַן „צװינגער‟ האָט קאָסטיוקאָװיטש געשעפּט פֿון איר אײגענער ביאָגראַפֿיע און משפּחה־געשיכטע. איר זײדע, לעאָניד ראַבינאָװיטש, איז געװען אַ קיִעװער טעאַטער־קינסטלער. בעת דער מלחמה האָט ער געדינט אין דער רױטער אַרמײ, און אים איז אױסגעפֿאַלן צו ראַטעװען די קונסט־אוצרות פֿון דער דרעזדען־גאַלעריע אינעם „צװינגער‟–פּאַלאַץ, װאָס די נאַציסטן האָבן פֿאַרבאַהאַלטן גלײַך בײַם סוף פֿון דער מלחמה אין אַלטע שאַכטעס און קעלערס. װעגן דעם האָט ראַבינאָװיטש שפּעטער דערצײלט אין אַ בוך, אָבער צוליב די פֿאָדערונגען פֿון דער סאָװעטישער צענזור, האָט ער געמוזט ענדערן געװיסע פּרטים. ער האָט אַפֿילו גענוצט אַ פּען־נאָמען װאָלינסקי, װאָס האָט פֿאַרן אָפֿיציעלן סאָװעטישן אױער געקלונגען ניט אַזױ ייִדיש װי ראַבינאָװיטש.

קאָסטיוקאָװיטש האָט קינסטלעריש איבערגעאַרבעט די דאָזיקע מעשׂה און זי איבערגעדרײט אין אַ הױך־געשפּאַנטן אַװאַנטורישן סוזשעט, מעשׂה דזשײמס באָנד. דער דערצײלער און הױפּט־העלד איז דאָס אײניקל פֿונעם לעגענדאַרן זײדן, װאָס װױנט שױן לאַנגע יאָרן אין מילאַן און אַרבעט אין אַן איטאַליענישן פֿאַרלאַג. זי האָט געביטן דעם געשלעכט פֿונעם „איך־דערצײלער‟, מען זאָל איר בוך ניט אױפֿנעמען װי אַ „פֿרויען‟־ליטעראַטור. חוץ דעם, האָט זי זיך באַנוצט מיט כּלערלײ געקינצלטע מאָדערניסטישע און פּאָסט–מאָדערניסטישע דערצײלערישע שטיק. די האַנדלונג שפּרינגט אַריבער פֿון אײן צײַט אין דער אַנדערער, דער לײענער הערט די שטים פֿונעם העלדס „באַװוּסטזײַן־שטראָם‟ און קריכט אַרײַּן אין זײַנע חלומות.



Would you like to receive updates about new stories?






















We will not share your e-mail address or other personal information.

Already subscribed? Manage your subscription.