בראָנקסער „קלעזפֿעסט‟־2014

Bronx Klezfest 2014

סטיוו ווײַנטרויב פֿירט אָן מיט טענץ
Jordan Moss
סטיוו ווײַנטרויב פֿירט אָן מיט טענץ

פֿון דזשאָרדין קוציק

Published December 24, 2014, issue of January 23, 2015.

אַ ריזיקער עולם פֿון איבער 130 מענטשן האָט אָנגעפּאַקט דעם קליינעם זאַל פֿונעם „שלום־עליכם קולטור־צענטער‟ אין בראָנקס, כּדי צו געניסן פֿון קלעזמער־מוזיק און טענץ. דער יערלעכער „קלעזמער‟־פֿעסטיוואַל, וואָס קומט פֿאָר שוין דרײַ יאָר, ציט צו גרויסע שטערן פֿון דער ייִדישער מוזיק־וועלט, ווי אויך ייִנגערע מוזיקער, וואָס הייבן ערשט אָן אויף זייער קלעזמערישן וועג.

אויפֿן הײַיאָריקן פֿעסטיוואַל, וואָס איז פֿאָרגעקומען זונטיק, דעם 22סטן דעצעמבער, זענען אויפֿגעטראָטן סך־הכּל פֿינף קאַפּעליעס אָדער זינגער, ווי אויך אַ קאַפּעליע בײַם סוף, וואָס איז באַשטאַנען פֿון אַלע קלעזמאָרים אין עולם, וואָס האָבן געוואָלט צוזאַמענשפּילן.

צו ערשט האָט געזונגען חיים וואָלף מיט אַ ריי לידער פֿונעם ייִדישן טעאַטער און פֿונעם אַמאָליקן ייִדישן „באָרשט־פּאַס‟ אין די „קעטסקיל‟־בערג. אַ באַגאַבטער פֿאַרווײַלער, האָט וואָלף באַחנט דעם עולם מיט זײַנע אַנעקדאָטן און וויצן פֿון זײַנע לאַנגע יאָרן אינעם ייִדישן טעאַטער. ווי זײַן שטייגער איז, האָט מען געהערט ניט בלויז לידער, נאָר מע האָט זיך אויך דערוווּסט וועגן די אַמאָליקע שטערן, וואָס האָבן געזונגען די לידער און וואָלפֿס פּערזענלעכע באַציִונג צו זיי. צוליב זײַן פֿאַרווײַלערישן חוש, זענען די דאָזיקע „לעקציעס‟ אָבער ווײַט ניט געווען פּעדאַנטיש, נאָר אַן אינטעגראַלער, רירנדיקער טייל פֿון זײַן אויפֿטרעט. אַזוי אַרום האָט וואָלף אַרײַנגעוועבט אין זײַן זינגען אַ געפֿיל פֿון קולטורעלער המשכדיקייט.

נאָך חיימס אויפֿטרעט האָט הענעך סאַפּאָזניק פֿאָרגעשטעלט אַ ריי לידער פֿון פֿאַרשידענע מקומות און צײַטן; לידער פֿונעם אַמעריקאַנער ייִדישן טעאַטער, וואַודוויל, פֿאָלקס־לידער אא׳׳וו. ספּעציִעל געלונגען איז געווען זײַן נוסח פֿון מאַרק וואַרשאַווסקיס „דעם מילנערס טרערן‟, געזונגען ווי אַן אַפּאַלאַטשיאַנער באַלאַדע, וואָס האָט געהילכעט איבערן זאַל סײַ מיטן פּײַן פֿון די אַמאָליקע ייִדישע בעלי־מלאָכות פֿונעם תּחום־המושבֿ און סײַ מיטן רוחניותדיקן געוויין פֿון די מערבֿ־ווירדזשיניער קוילן־גרעבער.

דניאל קאַהן און פּסאָי קאָראָלענקאָ שפּילן בעתן „קלעזפֿעסט‟
Jordan Moss
דניאל קאַהן און פּסאָי קאָראָלענקאָ שפּילן בעתן „קלעזפֿעסט‟

די מוזיק איז מער לעבעדיק און טומלדיק געוואָרן נאָך דעם, וואָס די „ברידער נאַזאַראָף‟ זענען געקומען אויף דער בינע. די קאַפּעליע, וואָס איז אויפֿן פֿעסטיוואַל באַשטאַנען פֿון דניאל קאַהן, פּסאָי קאָראָלענקאָ און דזשייק שולמאַן־מענט, שפּילט דעם רעפּערטואַר פֿון נתן „פּרינץ‟ נאַזאַראָף, אַ האַלב־פֿאַרגעסענער זינגער, וואָס איז באַקאַנט צוליב זײַן אַלבאָם „פֿריילעכע ייִדישע לידער‟, אַרויסגעגעבן דורך דער פֿירמע Folkways. בײַם הערן די ווערטער צו די לידער האָט דער עולם געלאַכט אין צוויי עטאַפּן; צו ערשט נאָך דעם וואָס מע האָט געהערט דעם ייִדישן אָריגינאַל און דערנאָך פֿיל העכער ווען מען האָט געהערט די ענגלישע איבערזעצונג, ווײַל די ענגלישע איבערזעצונגען זענען זייער שלעכט. דאָס איז, פֿאַרשטייט זיך, בכּיוון: די „ברידער־נאַזאַראָף‟ זינגען די ענגלישע ווערטער, וואָס האָבן לכתּחילה באַגלייט די פּלאַטע אין 1954, דווקא צוליב דעם, וואָס זיי גיבן די לידער אַן אַבסורדישן טעם. די דאָזיקע „איבערזעצונגען‟ זענען אַזוי פֿאַרגרײַזט און אומגעלומפּערט, אַז אַפֿילו איינער וואָס פֿאַרשטייט ניט קיין וואָרט ייִדיש קען גרינג דערקענען, אַז זיי זענען „ניט מיט אַלעמען‟.



Would you like to receive updates about new stories?






















We will not share your e-mail address or other personal information.

Already subscribed? Manage your subscription.