דער אַבאָרט

The Abortion

Yehuda Blum

פֿון מרים שמולעוויטש־האָפֿמאַן

Published July 17, 2015, issue of August 07, 2015.

ייִדן זײַנען אונטערן אײַנדרוק, אַז מיר זײַנען אַן אויסדערוויילט פֿאָלק. היתכן? דער אמת איז, אַז מיר זײַנען טאַקע אויסדערוויילט, אָבער נישט אַלעמאָל צום גוטן. די גאַנצע תּורה האָט צו טאָן מיטן פֿרומען פֿליגל, זיי האָבן אונדז פֿאַרקויפֿט אַ פֿאַלשע מטבע, נעמלעך, אַז גאָט האָט אונדז אויסדערוויילט, שטאָלצירן מיר דערמיט. גאָט איז אָבער נישט קיין פֿאָטער און נישט קיין וואָרטסמאַן; ער האַלט נישט קיין אויג אויף זײַנע שאָף. ליגן מיר כּסדר טיף טײַער און באַקן בייגל, כאָטש די אויסדערוויילטקייט איז אין אונדז אײַנגעבאַקן, און בײַ יעדער צרה ווענדט מען זיך צום רבונו של עולם: „גאָטעניו, העלף!‟, אָבער רעדט צו דער וואַנט.

די מעשׂה איז צו מיר דערגאַנגען דורך וועגן און אומוועגן, ווען איך בין געווען אין קאַנאַדע. רוזשע, די באַקאַנטע מײַנע, האָט פֿאַרמאָגט אַ פֿאַרצווײַגטע משפּחה פֿאַרן חורבן. צוויי פֿון אירע שוועסטערקינדער זײַנען ניצול געוואָרן; זיי האָבן זיך אויסבאַהאַלטן אין בודאַפּעשט. ביידע האָבן זיי געדינט בײַ אַן אונגאַרישער פֿאַרמעגלעכער משפּחה, ביידע האָבן אויסגעזען ווי צוויי שיקסלעך — בלאָנד, מיט בלויע אויגן און הויכע באַקן־ביינער. געראַטעוועט האָבן זיך אויך צוויי ברידער זייערע. דער עלטערער האָט געדינט אין טיטאָס אַרמיי, און דער ייִנגערער האָט אַדורכגעמאַכט דעם גיהנום אין אוישוויץ, דאָרט זײַנען אומגעקומען זייער טאַטע־מאַמע, זייער קליין ברודערל און נאָך צוויי שוועסטער־קינדער.

נאָכן חורבן האָט זיך דער עלטערער ברודער, אין יענער צײַט אין די צוואַנציקער, אומגעקערט אין זייער שטעטל אין די קאַרפּאַטן; אויך דער ייִנגערער, זעכצן־יעריקער ברודער, צוזאַמען מיט זייערע צוויי שוועסטער, די עלטערע — 20 יאָר, און די ייִנגערע — 14, מיט פֿיר פֿון זיבן קינדער האָבן זיך געראַטעוועט.

דערווײַל האָט זיך באַוויזן אין שטעטל אַ שיין מיידל, זיך געראַטעוועט אין די וואַלענבערג־הײַזער, און דער עלטסטער ברודער האָט זיך פֿאַרליבט אין איר ביז איבער די אויערן. ס’איז אים נישט אָנגעגאַנגען שוועסטער־ברידער, זיי מעגן טאַקע זײַן די בעסטע, דער עיקר איז געשטאַנען אויפֿן סדר־היום — קיקי, זײַן גליקי.

גיי ווייס, אַז דער עלטסטער ברודער מאָטל איז דעם מיידל בכלל נישט אָנגעגאַנגען. ערשטנס, האָט זי באַמערקט, אַז ס’בלישטשעט שוין בײַ אים אַ ווײַסע לבֿנה אויפֿן קאָפּ, צווישן זײַנע בלאָנדע, שיטערע האָר. עס זעט אויס, אַז ער איר איז נישט געווען גוט פֿאַר אַ מאַן, אָן אַ פֿאַך און אָן געלט, איז וואָס איז די גרויסע גדולה?

האָט זי אים דערציילט אַ מעשׂה, אַז זי האָט שוין אַ חתן, ס’איז דאָ אַ סבֿרה, אַז דער געליבטער אירער געפֿינט זיך אין בודאַפּעשט. האָט זי זיך אָנגענאָגלט אינעם עלטסטן יאָלד, ממש אים דערגאַנגען די יאָרן, ער זאָל שיקן זײַן ברודערל קיין בודאַפּעשט זוכן איר חתן און אים לאָזן וויסן, אַז זי לעבט און געפֿינט זיך אין זייער געבורט־שטעטל.

ביידע שוועסטער האָבן געזען, אַז זיי גייען קיינעם נישט אָן, האָבן זיי זיך דערפֿילט איינזאַם. אַליין, האָבן זיי באַשלאָסן אויף דער אייגענער האַנט אַוועק אויף אומלעגאַלער עליה קיין פּאַלעסטינע.

דערווײַל האָט דער בחור־החתן אײַנגעשטימט נאָכצוגעבן איר געשמדטן האַלדז, און געשיקט זײַן ייִנגערן ברודער זוכן קיקיס חתן קיין בודאַפּעשט, און ווען דער יאַט איז צוריקגעקומען מיט דער ביטערער בשׂורה, אַז דער חתן איז שוין באַווײַבט, האָט קיקי, סוף־כּל־סוף, אײַנגעשטימט צו גיין מיטן שמעגעגע אונטער דער חופּה. דער ייִנגערער ברודער, הערשל, האָט אָבער בלית־ברירה געמוזט נעמען אויף זיך דאָס גאַנצע אַחריות פֿאַר זיי אַלע, און זיך געלאָזט אין וועג אַרײַן. ער האָט זיך דערשלאָגן צו קומען קיין אַמעריקע, בעת מאָטל, דער עלטערער ברודער, איז אים נאָכגעפֿאָרן, ווי אַ טרויקע פֿערדלעך, און זיך באַזעצט לעבן אים אין דער גאָלדענער מדינה.



Would you like to receive updates about new stories?






















We will not share your e-mail address or other personal information.

Already subscribed? Manage your subscription.