ישׂראלדיקע וויסנשאַפֿטלער קענען איצט לייענען „אומזעיִקע‟ ווערטער אויף פֿאַרצײַטיקע טעפּערוואַרג

Israeli Scientists Can Now Read 'Invisible' Words on Ancient Pottery

אַ טייל פֿון די שערבלעך פֿון תּל־ערד
Facebook
אַ טייל פֿון די שערבלעך פֿון תּל־ערד

פֿון אַרי פֿעלדמאַן (Forward)

Published June 18, 2017, issue of June 29, 2017.

אַ גרופּע ישׂראלדיקע וויסנשאַפֿטלער פֿונעם תּל־אָבֿיבֿער אוניווערסיטעט האָט אויסגעטראַכט אַן אופֿן ווי איבערצולייענען באַהאַלטענע שריפֿטן אויף שערבלעך פֿון טעפּערוואַרג וואָס זענען אַלט 2,500 יאָר, ניצנדיק אַ געוויסן מין דיגיטאַלישן פֿאָטאָ־אַפּאַראַט.

די שערבלעך, וואָס גייען צוריק צו דער תּקופֿה פֿונעם ערשטן בית־המיקדש, זענען אַנטדעקט געוואָרן אין די 1960ער יאָרן לעבן דעם ים המלח. די עקספּערטן האָבן דעמאָלט געזוכט מיט אַ ליכט ווערטער און זאַצן וואָס באַשרײַבן דאָס לעבן אין די אור־אַלטע ייִדישע קיניגרײַכן, אָבער נאָכן קומען צום אויספֿיר, אַז מע וועט גאָרנישט געפֿינען, האָט מען די שערבלעך געשטעלט אויף דער פּערמאַנענטער אויסשטעלונג פֿונעם ישׂראל־מוזיי.

לעצטנס האָט אָבער אַ נײַע גרופּע פֿאָרשער אַראָפּגענומען פֿאָטאָגראַפֿיעס פֿון די שערבלעך אין אַ טונקל־קאַמער, ניצנדיק אַנדערע סאָרטן פֿילטערס פֿון די ליכטשטראַלן וואָס זענען צוגעטשעפּעט צו זייער דיגיטאַלישער קאַמערע, און איצט האָט מען שוין יאָ געקענט זען ווערטער און פֿראַזעס וואָס זענען פֿריִער נישט געווען זעעוודיק.

די פֿריש אַנטדעקטע אויפֿשריפֿטן באַשרײַבן די טעגלעכע האַנדלונגען פֿון אַ מיליטערישן פֿאָרפּאָסט לעבן תּל־ערד, און רעכנט אַפֿילו אויס אַ געוויסע צאָל מענטשן וואָס האָבן באַשטעלט ווײַן און מעל, ווי אויך די קאָרעספּאָנדענץ מיט דער מיליטערישער פֿירערשאַפֿט אין ירושלים.

די וויסנשאַפֿטלער וואָס האָבן זיך באַטייליקט אין דעם עקספּערימענט האָבן געלויבט די גרינגקייט פֿון דער נײַער סיסטעם.

„יעדער אוניווערסיטעט און אַרכעאָלאָגישער פּראָיעקט וועט איצט קענען צונויפֿשטעלן אַזאַ פֿאָטאָ־אַפּאַראַט,‟ האָט אַרי שאַוס, אַ מאַטעמאַטיקער און מיטגליד פֿון דער מאַנשאַפֿט דערקלערט פֿאַר די Times of Israel.

אַ צווייטער מאַטעמאַטיקער אין דער גרופּע, ברק סאָבער, האָט זיך אויסגעדריקט אויף אַ מער לעבעדיקן אופֿן: „מיר האָבן געזוכט אייזלען און אַנטדעקט אַ קיניגרײַך.‟



Would you like to receive updates about new stories?






















We will not share your e-mail address or other personal information.

Already subscribed? Manage your subscription.